اگر درباره ابدومینوپلاستی تحقیق کرده باشید، احتمالاً یکی از اولین سؤال‌هایی که برایتان پیش آمده این است:
جای بخیه ابدومینوپلاستی بعداً چقدر دیده می‌شود؟
سؤال کاملاً منطقی است. ابدومینوپلاستی یک جراحی با برش نسبتاً طولانی است و طبیعی است که فرد قبل از تصمیم‌گیری بخواهد بداند اسکار نهایی چه شکلی خواهد داشت.
اما درباره اسکار یک واقعیت مهم وجود دارد که بهتر است از همان ابتدا شفاف گفته شود:
هیچ جراحی نمی‌تواند تضمین کند که جای برش ابدومینوپلاستی کاملاً محو می‌شود.
هدف واقعی این است که برش تا جای ممکن در محل مناسبی قرار بگیرد، زخم به‌خوبی ترمیم شود و اسکار در طول زمان صاف‌تر، نرم‌تر و کمرنگتر شود.
ظاهر نهایی اسکار هم فقط به یک عامل بستگی ندارد.
مهارت جراح، محل برش، میزان کشش روی زخم، ژنتیک، نوع پوست، مراقبت‌های بعد از جراحی، مصرف نیکوتین، عفونت و حتی نحوه واکنش بدن شما به ترمیم، همه می‌توانند روی نتیجه تأثیر بگذارند. آکادمی پوست آمریکا نیز تأکید می‌کند که عواملی مانند ژنتیک، سن، رنگ پوست، محل زخم و نحوه مراقبت از آن می‌توانند ظاهر نهایی اسکار را تغییر دهند.
پس به جای اینکه بپرسیم «چطور جای بخیه را کاملاً از بین ببریم؟»، سؤال کاربردی‌تر این است:
چه کارهایی می‌توان انجام داد تا اسکار ابدومینوپلاستی تا حد ممکن کمتر جلب توجه کند؟
در ادامه دقیقاً به همین موضوع می‌پردازیم.
پاسخ کوتاه: چه چیزی باعث می‌شود اسکار ابدومینوپلاستی کمتر دیده شود؟
کمتر دیده شدن اسکار ابدومینوپلاستی معمولاً نتیجه ترکیبی از چند عامل است: طراحی و محل مناسب برش، تکنیک صحیح جراحی و بستن زخم، ترمیم بدون عفونت، کاهش کشش غیرضروری روی برش، پرهیز از سیگار و نیکوتین، رعایت مراقبت‌های بعد از عمل و در صورت تأیید پزشک، استفاده صحیح از محصولات سیلیکونی بعد از بسته شدن کامل زخم.
زمان هم بسیار مهم است.
اسکار تازه معمولاً قرمزتر، صورتی‌تر و واضح‌تر است و ممکن است در مراحل ابتدایی کمی برجسته یا سفت باشد. این ظاهر لزوماً نتیجه نهایی نیست. فرایند بلوغ اسکار می‌تواند حدود شش ماه تا یک سال ادامه داشته باشد و ظاهر آن در این مدت تغییر کند.
بنابراین قضاوت درباره نتیجه اسکار تنها چند هفته بعد از جراحی معمولاً زود است.
اسکار ابدومینوپلاستی چگونه ایجاد می‌شود و چه زمانی کمرنگتر خواهد شد؟
برای اینکه بدانیم چگونه می‌توان اسکار را کمتر کرد، اول باید بدانیم اصلاً چرا اسکار ایجاد می‌شود.
در ابدومینوپلاستی، جراح برای برداشتن پوست اضافی و انجام اصلاحات موردنیاز، برشی در قسمت پایین شکم ایجاد می‌کند. این برش از لایه سطحی پوست عبور می‌کند و بنابراین بدن باید آن را ترمیم کند.
وقتی آسیب از لایه سطحی پوست عمیق‌تر باشد، بدن برای بستن محل زخم بافت جدیدی تولید می‌کند. این بافت همان چیزی است که بعداً به‌عنوان اسکار می‌بینیم.
اسکار در ماه‌های اول معمولاً شکل نهایی خود را ندارد.
ممکن است ابتدا:
صورتی یا قرمز باشد، کمی برجسته به نظر برسد، نسبت به پوست اطراف سفت‌تر باشد یا حتی کمی خارش داشته باشد.
با ادامه ترمیم، بسیاری از اسکارها صاف‌تر و کمرنگتر می‌شوند. آکادمی پوست آمریکا توضیح می‌دهد که اسکارهای معمولی در ابتدا ممکن است قرمز و کمی برجسته باشند و سپس با ادامه روند ترمیم صاف‌تر شده و تغییر رنگ دهند.
به همین دلیل دیدن یک خط قرمز واضح چند هفته پس از ابدومینوپلاستی لزوماً به معنای باقی ماندن همان ظاهر نیست.
اسکار چه زمانی به نتیجه نهایی نزدیک می‌شود؟
فرایند ترمیم سریع نیست.
طبق توضیحات انجمن جراحان پلاستیک آمریکا، بلوغ اسکار پس از جراحی پلاستیک می‌تواند حدود شش ماه تا یک سال زمان ببرد.
در بعضی افراد تغییرات اسکار حتی مدت بیشتری ادامه پیدا می‌کند.
در نتیجه، اگر سه ماه از جراحی گذشته و جای بخیه هنوز قرمز است، مقایسه آن با یک اسکار یک‌ساله تصویر درستی به شما نمی‌دهد.
این یکی از نکاتی است که گاهی در عکس‌های قبل و بعد فضای مجازی فراموش می‌شود: زمان ثبت عکس اهمیت زیادی دارد.
مهارت جراح و محل برش چه تأثیری بر دیده‌شدن جای بخیه ابدومینوپلاستی دارد؟
یکی از عواملی که از همان روز جراحی روی ظاهر آینده اسکار اثر می‌گذارد، طراحی برش است.
جراح معمولاً تلاش می‌کند برش ابدومینوپلاستی را در قسمت پایین شکم قرار دهد تا در صورت امکان زیر لباس زیر یا بسیاری از مدل‌های لباس شنا پنهان شود.
اما محل دقیق برش برای همه افراد یکسان نیست.
میزان پوست اضافه، فرم شکم، جراحی‌های قبلی، نوع ابدومینوپلاستی و ساختار بدن می‌توانند روی طول و محل برش تأثیر بگذارند.
بنابراین وعده یک برش کاملاً یکسان برای همه افراد چندان منطقی نیست.
مهارت جراح فقط به صاف بودن خط بخیه مربوط نمی‌شود
تکنیک جراحی می‌تواند از چند جهت روی اسکار اثر بگذارد.
نحوه طراحی برش، برخورد مناسب با بافت، کنترل کشش، بستن لایه‌های مختلف زخم و مدیریت صحیح دوران بعد از عمل همه مهم هستند.
انجمن جراحان پلاستیک آمریکا نیز در توضیح روند ترمیم اسکار اشاره می‌کند که مدیریت اسکار عملاً از اتاق عمل و نحوه طراحی و اجرای برش آغاز می‌شود.
با این حال یک نکته را نباید فراموش کرد:
حتی بهترین تکنیک جراحی هم نمی‌تواند ژنتیک فرد را تغییر دهد.
دو بیمار ممکن است توسط یک جراح و با تکنیک مشابه جراحی شوند، اما اسکارهای متفاوتی داشته باشند.
به همین دلیل بهتر است هنگام مشاوره درباره «احتمال دیده شدن اسکار» صحبت شود، نه یک تضمین غیرواقعی برای ناپدید شدن آن.
ژنتیک و نوع پوست چگونه بر شدت اسکار ابدومینوپلاستی اثر می‌گذارند؟
این قسمت از ماجرا تا حد زیادی از کنترل شما و جراح خارج است.
بدن افراد مختلف به زخم یکسان پاسخ یکسانی نمی‌دهد.
بعضی افراد بعد از یک برش نسبتاً بزرگ، اسکاری صاف و کمرنگ پیدا می‌کنند. در فرد دیگری حتی یک برش کوچک ممکن است برجسته‌تر شود.
ژنتیک یکی از دلایل این تفاوت است.
اگر قبلاً جراحی، بریدگی یا زخم عمیقی داشته‌اید، نگاه کردن به نحوه ترمیم همان زخم‌ها می‌تواند اطلاعاتی درباره رفتار پوستتان بدهد.
برای مثال، اگر اسکارهای قبلی شما معمولاً برجسته، ضخیم یا بزرگ‌تر از محدوده زخم شده‌اند، حتماً این موضوع را قبل از ابدومینوپلاستی با پزشک مطرح کنید.
اسکار هیپرتروفیک با کلوئید یکی نیست
هر اسکار برجسته‌ای کلوئید نیست.
اسکار هیپرتروفیک معمولاً برجسته و سفت می‌شود اما در محدوده زخم اولیه باقی می‌ماند.
در مقابل، کلوئید می‌تواند از مرز زخم اولیه فراتر برود.
تشخیص این دو اهمیت دارد، چون درمان آن‌ها ممکن است متفاوت باشد. آکادمی پوست آمریکا توصیه می‌کند اسکارهای غیرعادی توسط متخصص ارزیابی شوند، چون نوع اسکار در انتخاب درمان مناسب اهمیت دارد.
سن، رنگ پوست، محل زخم و داروهای مصرفی نیز می‌توانند روی نحوه ترمیم پوست اثر بگذارند.
بنابراین اگر کسی می‌گوید «با این کرم جای بخیه همه افراد مثل هم می‌شود»، بهتر است کمی محتاط باشید. اسکار تا این حد ساده و قابل پیش‌بینی نیست.
مراقبت صحیح از زخم چگونه به کاهش جای بخیه ابدومینوپلاستی کمک می‌کند؟
بخشی از نتیجه در اتاق عمل ساخته می‌شود و بخش دیگر در دوران نقاهت.
بعد از ابدومینوپلاستی، جراح دستورالعمل مشخصی برای مراقبت از محل جراحی، پانسمان، درن‌ها، داروها، گن و زمان مراجعه بعدی ارائه می‌کند. انجمن جراحان پلاستیک آمریکا نیز این موارد را بخشی از مراقبت استاندارد دوران نقاهت ابدومینوپلاستی می‌داند.
یکی از مهم‌ترین کارها این است که دقیقاً همان برنامه را دنبال کنید.
این زمان مناسبی برای امتحان کردن نسخه‌های اینترنتی، روغن‌های ناشناخته یا توصیه‌های اطرافیان نیست.
فشار و کشش زودهنگام را جدی بگیرید
زخم تازه برای ترمیم به زمان نیاز دارد.
بازگشت زودهنگام به بعضی فعالیت‌ها یا ایجاد کشش بیش از حد روی محل برش ممکن است برای ترمیم مناسب نباشد.
زمان شروع ورزش، فعالیت سنگین و حرکات مختلف باید بر اساس شرایط شخصی شما توسط جراح تعیین شود.
تمیز نگه داشتن زخم مهم است
عفونت می‌تواند روند طبیعی ترمیم را مختل کند و احتمال ایجاد اسکار نامطلوب را افزایش دهد.
بنابراین قرمزی در حال گسترش، ترشح غیرعادی، بوی نامطبوع، افزایش درد یا تب را نباید به حساب «طبیعی بودن دوران نقاهت» گذاشت.
در چنین شرایطی باید با تیم درمان تماس گرفت.
نور خورشید را فراموش نکنید
بعد از بسته شدن و ترمیم زخم، محافظت از اسکار در برابر نور خورشید می‌تواند به جلوگیری از تغییر رنگ واضح آن کمک کند.
آکادمی پوست آمریکا استفاده از ضدآفتاب روی پوست ترمیم‌شده را به‌عنوان یکی از اقدامات مراقبت از اسکار توصیه می‌کند.
البته با توجه به محل اسکار ابدومینوپلاستی، پوشاندن فیزیکی آن معمولاً ساده‌تر است.
نقش چسب و ژل سیلیکونی در کمرنگ شدن اسکار ابدومینوپلاستی
یکی از رایج‌ترین موضوعاتی که درباره جای بخیه مطرح می‌شود، استفاده از ژل سیلیکونی یا ورق سیلیکونی است.
برخلاف بسیاری از محصولات تبلیغاتی برای اسکار، سیلیکون پشتوانه پزشکی قابل قبول‌تری دارد.
آکادمی پوست آمریکا می‌گوید محصولات سیلیکونی می‌توانند در پیشگیری یا کاهش برخی اسکارهای برجسته مؤثر باشند و ممکن است به کاهش قرمزی، سفتی، خارش و برجستگی اسکار کمک کنند.
اما یک نکته بسیار مهم وجود دارد:
سیلیکون نباید روی زخم باز استفاده شود.
استفاده از آن معمولاً بعد از بسته شدن مناسب زخم و با تأیید پزشک شروع می‌شود. AAD نیز صراحتاً توصیه می‌کند ورق سیلیکونی روی زخم باز یا دلمه فعال قرار نگیرد.
ژل بهتر است یا ورق سیلیکونی؟
هر دو مورد استفاده قرار می‌گیرند.
طبق اطلاعات AAD، بعضی شواهد نشان می‌دهند ورق‌های سیلیکونی برای اسکارهای برجسته ممکن است نسبت به پماد یا ژل سیلیکونی مؤثرتر باشند، ولی استفاده مداوم آن‌ها ممکن است در بعضی افراد باعث تحریک پوست شود.
در عمل، انتخاب بین ژل و ورق به محل اسکار، راحتی فرد، تحمل پوست و توصیه پزشک بستگی دارد.
مهم‌تر از برند محصول این است که درمان در زمان مناسب شروع شود و طبق دستور ادامه پیدا کند.
سیگار، تغذیه و عفونت چه تأثیری بر باقی ماندن جای زخم دارند؟
اگر قرار باشد یک عامل قابل پیشگیری را جدی بگیریم، مصرف سیگار و نیکوتین در صدر فهرست قرار می‌گیرد.
برای ترمیم زخم، بافت به خون‌رسانی و اکسیژن مناسب نیاز دارد.
نیکوتین و مصرف دخانیات می‌توانند روند ترمیم را مختل کنند و خطر مشکلات بعد از جراحی را بالا ببرند. انجمن جراحان پلاستیک آمریکا مصرف سیگار و دیگر اشکال نیکوتین، از جمله برخی محصولات ویپ و جایگزین‌های نیکوتین، را با افزایش خطر مشکلات ترمیم زخم و سایر عوارض جراحی مرتبط می‌داند.
به همین دلیل توقف مصرف سیگار بخشی از آماده‌سازی رایج برای ابدومینوپلاستی است.
اگر سیگار یا نیکوتین مصرف می‌کنید، زمان و روش قطع آن را مستقیماً از جراح خود بپرسید و چیزی را پنهان نکنید.
تغذیه هم بخشی از ترمیم است
بدن برای ساخت بافت جدید به انرژی و مواد مغذی نیاز دارد.
دریافت کافی پروتئین، مایعات و یک رژیم غذایی متعادل می‌تواند از روند طبیعی ترمیم پشتیبانی کند. در مقابل، رژیم‌های بسیار محدودکننده در دوره نقاهت معمولاً ایده خوبی نیستند، مگر اینکه پزشک به دلیل خاصی توصیه کرده باشد.
این به معنای مصرف خودسرانه مکمل‌های متعدد نیست.
بعضی مکمل‌ها حتی می‌توانند با داروها تداخل داشته باشند یا روی خونریزی اثر بگذارند. درباره هر مکملی که قبل یا بعد از عمل مصرف می‌کنید، با جراح صحبت کنید.
عفونت را دست‌کم نگیرید
عفونت یکی از عوارض شناخته‌شده ابدومینوپلاستی است و اختلال در ترمیم زخم نیز جزو ریسک‌های این جراحی محسوب می‌شود.
هرچه روند بسته شدن زخم پیچیده‌تر شود، احتمال ایجاد اسکار نامطلوب هم می‌تواند بیشتر شود.
برای همین مراقبت از زخم فقط برای جلوگیری از عفونت نیست؛ بخشی از مدیریت اسکار آینده نیز محسوب می‌شود.
چه زمانی برای درمان اسکار برجسته ابدومینوپلاستی باید به پزشک مراجعه کرد؟
قرار نیست هر قرمزی یا برجستگی اولیه باعث نگرانی شود.
اسکار تازه می‌تواند برای مدتی قرمز و نسبتاً سفت باشد و سپس به مرور تغییر کند.
اما بعضی نشانه‌ها ارزش بررسی دارند.
اگر اسکار به مرور ضخیم‌تر و برجسته‌تر می‌شود، از محدوده برش قبلی فراتر می‌رود، درد یا خارش قابل توجه دارد یا بعد از گذشت زمان به جای بهتر شدن واضح‌تر می‌شود، بهتر است توسط پزشک ارزیابی شود.
همچنین اگر هنوز در مرحله ترمیم زخم هستید و علائمی مانند افزایش قرمزی، گرمی، ترشح، باز شدن زخم، درد رو به افزایش یا تب دارید، نباید منتظر بلوغ اسکار بمانید؛ این وضعیت نیازمند ارزیابی پزشکی است.
درمان اسکار برجسته فقط کرم نیست
اگر اسکار واقعاً هیپرتروفیک یا کلوئیدی باشد، بسته به نوع آن ممکن است پزشک درمان‌هایی مانند:
محصولات سیلیکونی
تزریق دارو داخل اسکار
برخی روش‌های لیزری
درمان‌های ترکیبی
و در موارد انتخاب‌شده اصلاح جراحی اسکار
را بررسی کند.
نوع درمان برای همه یکسان نیست.
آکادمی پوست آمریکا تأکید می‌کند که ابتدا باید نوع اسکار مشخص شود، چون درمان مناسب برای انواع مختلف اسکار متفاوت است.
آیا می‌توان جای بخیه ابدومینوپلاستی را کاملاً از بین برد؟
این شاید مهم‌ترین سؤال کل مقاله باشد.
معمولاً نه.
ابدومینوپلاستی جراحیای است که به برش پوست نیاز دارد و انتظار منطقی این نیست که هیچ اثری از آن باقی نماند.
هدف بهتر این است که اسکار:
صاف‌تر شود، رنگ آن به پوست اطراف نزدیکتر شود، در موقعیت مناسبی قرار داشته باشد و هنگام پوشیدن لباس تا حد امکان کمتر دیده شود.
بسیاری از اسکارها با گذشت زمان کمتر به چشم میآیند، اما بعضی اسکارها نیز به درمان بیشتری نیاز دارند.
بنابراین هنگام دیدن تبلیغاتی مانند «حذف صددرصد جای بخیه ابدومینوپلاستی» بهتر است کمی محتاط باشید.
بدن انسان فتوشاپ نیست.
جمع‌بندی؛ برای کمتر دیده شدن اسکار ابدومینوپلاستی چه چیزی واقعاً مهم است؟
ظاهر نهایی اسکار ابدومینوپلاستی نتیجه یک عامل یا یک کرم خاص نیست.
همه چیز از قبل از جراحی شروع می‌شود: انتخاب جراح مناسب، طراحی صحیح محل برش و شناخت سابقه اسکارهای قبلی شما.
بعد از جراحی نیز مراقبت صحیح از زخم، رعایت محدودیتهای فعالیت، پیشگیری از عفونت، پرهیز از سیگار و نیکوتین و استفاده از روشهایی مانند سیلیکون در صورت توصیه پزشک می‌توانند به بهتر شدن روند ترمیم کمک کنند.
و شاید مهم‌تر از همه، باید به بدن زمان بدهید.
اسکاری که امروز قرمز و واضح است، الزاماً شش یا دوازده ماه بعد همین ظاهر را ندارد. فرایند بلوغ اسکار ماهها ادامه پیدا می‌کند.
اگر در حال بررسی ابدومینوپلاستی هستید، در جلسه مشاوره فقط درباره فرم شکم سؤال نکنید؛ از جراح بخواهید محل احتمالی برش، روند ترمیم و برنامه مدیریت اسکار بعد از عمل را هم برای شما توضیح دهد.
