آیا ماساژ بعد از لیپو ویزر واقعاً ضروری است؟

اگر لیپو ویزر انجام داده‌اید یا در حال برنامه‌ریزی برای آن هستید، احتمالاً خیلی زود با یک توصیه تکراری روبه‌رو می‌شوید: «بعد از عمل حتماً ماساژ لنفاوی برو.»

اما واقعاً ماساژ بعد از لیپو ویزر ضروری است؟ اگر انجامش ندهید نتیجه عمل خراب می‌شود؟ از چه روزی باید شروع کنید؟ چند جلسه لازم است؟ و مهم‌تر از همه، آیا هر نوع ماساژی بعد از جراحی مناسب است؟

پاسخ کوتاه این است:

ماساژ لنفاوی بعد از لیپو ویزر برای همه بیماران یک الزام مطلق و یکسان نیست، اما در بسیاری از افراد، اگر با تأیید جراح و به روش صحیح انجام شود، می‌تواند بخشی مفید از مراقبت‌های بعد از عمل باشد.

هدف اصلی آن کمک به حرکت مایعات بین‌بافتی، کنترل تورم، کاهش احساس سنگینی و در بعضی بیماران کمک به مدیریت سفتی بافت است. اما اینجا یک نکته مهم وجود دارد: ماساژی که بعد از لیپو ویزر انجام می‌شود، قرار نیست شبیه ماساژ عمیق ورزشی باشد.

فشار زیاد، ماساژ زودهنگام بدون اجازه جراح یا دستکاری شدید ناحیه جراحی می‌تواند بیشتر از اینکه کمک کند، دردسر ایجاد کند.

انجمن جراحان پلاستیک آمریکا نیز در مطالب آموزشی مربوط به ریکاوری لیپوساکشن اشاره می‌کند که برخی جراحان ماساژ لنفاوی را از روزهای ابتدایی بعد از جراحی شروع می‌کنند، اما برنامه مراقبتی باید بر اساس نوع لیپوساکشن، وسعت جراحی و شرایط خود بیمار تنظیم شود.

پس قبل از اینکه صرفاً بر اساس توصیه دوستان، شبکه‌های اجتماعی یا یک برنامه آماده اینترنتی برای ده جلسه ماساژ وقت بگیرید، بهتر است دقیق‌تر بدانید بدن بعد از لیپو ویزر چه اتفاقی را تجربه می‌کند.

بعد از لیپو ویزر چه اتفاقی در بدن می‌افتد؟

لیپو ویزر نوعی لیپوساکشن با کمک انرژی اولتراسوند است. در این روش انرژی اولتراسوند به جدا شدن بافت چربی کمک می‌کند و سپس چربی از بدن خارج می‌شود.

هرچقدر هم تکنیک جراحی دقیق باشد، بدن بعد از عمل وارد یک مرحله طبیعی التهاب و ترمیم می‌شود.

در بافتی که تحت درمان قرار گرفته ممکن است تورم، کبودی، حساسیت، احساس کشیدگی، بی‌حسی موقت یا سفتی ایجاد شود. علاوه بر این، مایعاتی که در جریان جراحی وارد بافت شده‌اند و مایعات حاصل از پاسخ التهابی بدن باید به‌تدریج جذب یا تخلیه شوند.

به همین دلیل است که اگر دو روز بعد از عمل به شکم یا پهلوی خود نگاه کنید، ممکن است حتی فکر کنید:

«من که لیپو کردم، پس چرا هنوز این قسمت این‌قدر بزرگ است؟»

بخش زیادی از چیزی که در روزهای اول می‌بینید، نتیجه نهایی عمل نیست.

ورم بعد از لیپو ویزر طبیعی است و کاهش آن زمان می‌برد.

انجمن جراحان پلاستیک آمریکا توضیح می‌دهد که ورم بعد از لیپوساکشن در هفته‌های ابتدایی بخشی از روند طبیعی بهبود است و ممکن است کاهش کامل آن چندین هفته یا حتی بیشتر طول بکشد. استفاده از گن نیز معمولاً برای کمک به کنترل تورم و حمایت از بافت در دوره ریکاوری توصیه می‌شود .

اینجاست که بحث ماساژ لنفاوی بعد از لیپو ویزر مطرح می‌شود.

ماساژ بعد از لیپو ویزر چه تأثیری بر روند بهبود دارد؟

برای فهمیدن نقش ماساژ باید اول سیستم لنفاوی را بشناسیم.

سیستم لنفاوی یک شبکه از عروق، بافت‌ها و غدد لنفاوی است که یکی از وظایف مهم آن حفظ تعادل مایعات بدن است. بخشی از مایعاتی که از عروق وارد بافت‌ها می‌شوند، توسط سیستم لنفاوی جمع‌آوری و دوباره وارد گردش خون می‌شوند.

بعد از جراحی، التهاب و آسیب موقت بافتی می‌تواند این روند را تحت تأثیر قرار دهد. در نتیجه ممکن است برای مدتی مایع بیشتری در بافت باقی بماند و فرد احساس ورم یا سنگینی داشته باشد.

Manual Lymphatic Drainage یا MLD نوعی ماساژ بسیار ملایم و هدفمند است که با حرکات آرام روی پوست انجام می‌شود تا حرکت مایع لنفاوی را در مسیرهای مناسب تشویق کند.

این نکته را جدی بگیرید:

ماساژ لنفاوی واقعی معمولاً ملایم است.

اگر کسی بعد از لیپو با فشار بسیار زیاد روی شکم، پهلو یا ران شما کار می‌کند و شما از شدت درد دندان‌هایتان را روی هم فشار می‌دهید، لزوماً به این معنی نیست که «ماساژ دارد بهتر کار می‌کند».

عروق لنفاوی سطحی هستند و تکنیک‌های تخلیه لنفاوی با فشار کنترل‌شده انجام می‌شوند. Cleveland Clinic نیز تأکید می‌کند که در ماساژ لنفاوی از لمس و فشار سبک استفاده می‌شود و فشار شدید برای تحریک سیستم لنفاوی ضروری نیست.

آیا ماساژ لنفاوی بعد از لیپو ویزر ضروری است؟

اینجا باید بین دو جمله تفاوت بگذاریم:

«ماساژ لنفاوی می‌تواند مفید باشد.»

و:

«هر کسی که ماساژ نرود، نتیجه لیپو ویزرش خراب می‌شود.»

جمله اول قابل دفاع است؛ جمله دوم بیش از حد قطعی است.

در یک مطالعه بالینی روی ۱۸ زن که لیپوساکشن یا لیپوآبدومینوپلاستی انجام داده بودند، ترکیب ماساژ تخلیه لنفاوی دستی و اولتراسوند درمانی با کاهش ورم، درد و فیبروز بافت همراه بود. اما چون در این مطالعه دو روش درمانی هم‌زمان استفاده شدند و تعداد شرکت‌کنندگان نیز کم بود، نمی‌توان تمام نتیجه را فقط به ماساژ لنفاوی نسبت داد.

مطالعات انجام‌شده روی انواع دیگر جراحی‌ها نیز نتایج کاملاً یکسانی ندارند.

برای مثال، بعضی مطالعات کاهش سریع‌تر تورم با MLD را نشان داده‌اند، در حالی که یک مرور سیستماتیک و متاآنالیز در جراحی فک، برای بعضی زمان‌های ارزیابی تفاوت آماری معنی‌داری برای MLD پیدا نکرد. این یعنی شواهد درباره تأثیر دقیق ماساژ لنفاوی پس از تمام انواع جراحی هنوز کاملاً یکدست نیست.

پس چرا بسیاری از جراحان بعد از لیپو ویزر آن را توصیه می‌کنند؟

چون در عمل بالینی، مدیریت تورم، مایع و سفتی بافت برای برخی بیماران اهمیت زیادی دارد و ماساژ لنفاوی یکی از ابزارهای کمکی است.

در لیپوساکشن‌های High Definition و VASER، بعضی جراحان پلاستیک برنامه مراقبتی شامل ماساژ لنفاوی و گن را بخش مهمی از ریکاوری می‌دانند. انجمن جراحان پلاستیک آمریکا نیز به استفاده رایج از این روش در مراقبت‌های بعد از لیپوساکشن High Definition اشاره کرده است.

بنابراین جواب منطقی این است:

ضرورت ماساژ باید برای هر بیمار توسط جراح تعیین شود، نه با یک نسخه ثابت برای همه.

ماساژ چگونه به کاهش ورم بعد از لیپو ویزر کمک می‌کند؟

بعد از لیپو، بافت‌ها به‌طور طبیعی ملتهب می‌شوند.

مایع بیشتری وارد فضای بین‌بافتی می‌شود و سیستم لنفاوی باید به مرور آن را جمع‌آوری کند. ماساژ لنفاوی با حرکات ملایم و جهت‌دار تلاش می‌کند حرکت این مایع را به سمت مسیرهای لنفاوی سالم تسهیل کند.

تصور کنید بعد از بارندگی، آب در بخش‌هایی از یک مسیر جمع شده است. هدف این نیست که با فشار زیاد آب را به هر طرف هل بدهیم؛ بلکه باید مسیر خروج آن را باز و هدایت کنیم.

ماساژ لنفاوی هم تقریباً با همین منطق انجام می‌شود.

به همین دلیل تکنیک درست اهمیت زیادی دارد.

فشار بیش از حد روی بافت جراحی‌شده نه‌تنها لازم نیست، بلکه ممکن است درد و التهاب بیشتری ایجاد کند.

ضمن اینکه تمام ورم‌ها هم با ماساژ حل نمی‌شوند.

اگر تورم به علت هماتوم، عفونت، لخته خون یا سروما باشد، موضوع متفاوت است و بیمار باید توسط پزشک ارزیابی شود.